BKYK KARARI 2021-42

BASIN KONSEYİ, AJANSYAZ.COM İNTİRNET SİTESİ HAKKINDAKİ ŞİKAYETTE ‘KINAMA’ KARARI VERDİ

YÜKSEK KURUL KARARI

DOSYA NO              :  2021- 42

KARAR TARİHİ : 24.11.2021

ŞİKAYET EDEN    :  Gamze ÖZBEK (İngilizce öğretmeni)

ŞİKAYET EDİLEN :  Kevser YAZ (ajansyaz.com Genel Yayın Yönetmeni)

ŞİKAYET KONUSU        : AJANSYAZ.COM İnternet Sitesinde 29.09.2021 tarihinde yayınlanan “Eğitimciden akıllara zarar dolandırıcılık senaryosu” başlıklı haberde Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edildiği iddiasıyla şikâyette bulunulmuştur.

Şikâyetçi Gamze Özbek 15.10.2021 tarihinde Basın Konseyi’ne yaptığı başvuruda, hakkında yalan haber yapıldığını ve kişilik haklarının ihlal edildiğini öne sürmüştür. Bir özel okulda öğretmen olduğunu, gerçeği yansıtmayan haberle mesleğinden olma riskiyle karşı karışa kaldığını savunan şikâyetçi “Haber içeriğinde isim ve soy ismim, fotoğrafım ve yaptığım mesleğim de dahil olmak üzere bütün bilgilerim bulunuyor. Savcılığa suç duyurusunda bulundum” demiştir.

Söz konusu haber sitesinin bir süre yayınına ara vermişken, şikâyete konu haberi yayınlamak için 29.09.2021 tarihinde aktif hale getirildiğini iddia eden şikâyetçi, “Benimle alakalı haberi yaptıktan sonra birden fazla haber girilmeye başlanmıştır. Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edildiği söz konusu haberin link ve ekran görüntülerini iletiyorum” ifadelerine yer vermiştir.

UZLAŞMA ÖNERİSİ:

Şikâyet başvurusu şikâyet edilen AJANSYAZ.COM İnternet Sitesi Genel Yayın Yönetmeni Keser Yaz’a, künyede adres olmadığı için posta ile gönderilememiş ancak mail olarak ulaştırılmıştır.

Şikâyet edilen Kevser Yaz gönderdiği yanıtında, başvurudaki iddiaları reddetmiştir. Avukatlar vasıtasıyla şikayetçi ile uzlaşma görüşmesi yapıldığını söylemiş, ancak şikâyetçi herhangi bir uzlaşmanın söz konusu olmadığını, şikayetinde ısrarcı olduğunu bildirilmiştir.

ŞİKÂYET EDİLENİN YANITI :

Şikayet edilen gönderdiği yanıta, Sabri Demirdöğen tarafından 16.09.2021 tarihinde İzmir 21. İcra Müdürlüğü’nde şikayetçi Gamze Özbek hakkında başlatılan icra takibi; aynı kişinin hem İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na hem Urla Cumhuriyet Başsavcılığı’na Gamze Özbek hakkında dolandırıcılık iddiasıyla yaptığı suç duyurusu belgelerini de eklemiştir. “Haber tarafımdan kaleme alınmış ve yayınlanmıştır” diyen şikâyet edilen yanıtında özetle şu ifadelere yer vermiştir:

Haber, olayın mağdur kişisinin tarafımıza verdiği beyanlar doğrultusunda yazılmış olup, içeriğinde Gamze Özbek hakkında şahsa ve kişisel haklara saldırı mahiyeti taşıyan, suçlayıcı veyahut yargılayıcı anlam ve ifade kullanılmamıştır.

Mağdur taraf dinlenerek, gerekli belgeler toplanarak, incelenerek ve değerlendirilerek yazılan haberin yalan olduğu yönündeki suçlamayı kabul etmediğimizi bildirmek isteriz. Haberde olay gerçektir ve hukuki dayanağı vardır.

Basın Meslek İlkeleri’ni ihlal ettiğimiz yönündeki suçlamayı da kabul etmemekteyiz. Haberde, habere konu kişi hakkında aşağılayıcı, kınayıcı, genel ahlak kurallarını zedeleyici, suçlayıcı, iftirada bulunan cümleler bulunmamaktadır. Haber gazeteciliğin etik ilkelere doğrultusunda adil, gerçek ve objektif olarak yazılmıştır.

Şikâyet dilekçesinde belirttiği gibi haber sitesinin güncelliğini yolundaki ifadeleri de kabul etmemekle birlikte, ajansyaz haber portalının, gönüllü muhabirlerin habercilik yapabilmesi amacıyla kurulduğunu, Ağustos 2021 tarihinde güncel haber yayınına başladığını belirtmek isteriz.

Yine savunmamıza ilaveten bildirmek isteriz ki; Gamze Özbek’in avukatı tarafımızı arayıp uzlaşma hakkında görüşme sağlamıştır. Bulunulan aşamada konunun avukatımız tarafından takip edildiğini Basın Konseyi Yüksek Kurulu’na saygıyla arz ederiz.”

GENEL SEKRETERLİK GÖRÜŞÜ :

Şikâyet edilen haber, 29.09.2021 tarihinde AJANSYAZ.COM adlı İnternet Sitesi’nde “Eğitimciden akıllara zarar dolandırıcılık senaryosu” başlığı ile yayınlanmıştır.

Şikâyetçinin fotoğrafının da kullanıldığı haberin spotunda İzmir’de zengin bir işadamını ailem zor durumda, diyerek 220 bin TL dolandırdığı iddia edilen genç öğretmen kayıplara karıştı. İzmir’de ihtiyaç sahibi gençlere eğitim bursu veren SADEV Vakfı’nın  kurucu başkanı olan işadamından eğitim ihtiyaçları adı altında borç para talep eden öğretmen hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunuldu” ifadesi yer almıştır. Haberin metni ise şöyledir:

İzmir’de özel bir eğitim  kurumunda görev yaptığı iddia edilen İngilizce öğretmeni İzmirli iş adamını ailem zor durumda, eğitimim yarım kalacak diyerek 220 bin TL borç takıp kayıplara karıştı.

Olayın mağduru vakıf başkanı konuyla ilgili şu ifadelerde bulundu: Biz bir eğitim vakfıyız. İhtiyaç sahibi öğrencilere maddi destek veriyoruz. Gamze Özbek isimli kişi de bizden eğitim ihtiyaçları için maddi destek talebinde bulundu. Biz de kendisinin hesabına düzenli olarak para yatırdık. Kendisi de eğitimini tamamlayınca kuruluşumuzda işe başlayacaktı. Ancak biz öğrendik ki bizim kuruluşumuzda göreve başlayacak iken özel bir kurumda öğretmen olarak göreve başlamış. Aksaray’da ailesine ulaştığımız Gamze Özbek hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduk. Amacımız bizim durumumuza başkalarının düşmemesi.”

Haberin konusu, dolandırıcılık suçlamasıyla savcılığa yapılan suç duyurusu ve icra takibidir. Şikâyet edilen gönderdiği yanıta, şikâyetçi hakkında dolandırıcılık suçlamasıyla hem İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na, hem Urla Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılan suç duyurusu dilekçelerini ve İzmir 21. İcra Müdürlüğü’nde haciz işlemi başlatıldığına ilişkin belgeleri eklemiştir. Söz konusu suç duyurularında ‘şikâyetçi’ ve icra takibinde ‘alacaklı’ olarak Sabri Demirdöğen’in; ‘şüpheli’ ve ‘borçlu’ olarak Gamze Özbek’in adları geçmektedir.

Bu suç duyurularına ilişkin dilekçelerde tarafların özel ilişkileri, icra takibine konu paranın hangi amaçla ve hangi yöntemle verildiği detaylı olarak anlatılmış, özel hayatla ilgili bilgilere de yer verilmiştir. Aynı şekilde haberin yayınlanmasından sonra şikâyetçi Gamze Özbek, haberi siparişle yazdırdığını savunduğu Sabri Demirdöğen’in taciz ve tehditlerine maruz kaldığını ileri sürerek suç duyurusunda bulunduğu; mahkemeden bu kişi hakkında yaklaşmama kararı aldırdığına ilişkin belgeleri göndermiştir. Suç duyurularının davaya dönüşüp dönüşmeyeceği; icra takibinin nasıl sonuçlanacağı yargının görev alınana giren konudur. Basın Konseyi Yüksek Kurulu’nun görevi ise haberde Basın Meslek İlkeleri’nin ihlal edilip edilmediği denetimini yapmaktan ibarettir.

Öncelikle şikâyetçi Gamze Özbek hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ve icra takibi başlatıldığı belgeleri mevcuttur, bu durumda şikâyet edilenin yalan haber yayınladığı iddiası geçersizdir. Bir özel okulda İngilizce öğretmeni olarak görev yapan şikayetçi, sonuçta kamusal görev yapmaktadır. Bu nedenle hakkında yargıda işlem başlatılmasının haber olarak yayınlanması ‘özel hayat’ korumasına gerekçe oluşturmaz. Sorun şikâyet edilen haberin yayınlanması değil, başvuruda ileri sürüldüğü gibi şikâyetçiyi peşinen ‘suçlu’ ilan etmek üzere kurgulanıp kurgulanmadığı; etik ihlali yapılıp yapılmadığıdır.

Haberde şikâyetçi Gamze Özbek’in adı, görev yeri yazılıp fotoğrafı kullanılarak, hakkında ağır bir suç olan ‘dolandırıcılık’ iddiası sanki yargının hükme bağladığı kesin gerçeklermiş gibi sunulmuştur. Haberde masumiyet karinesi göz ardı edilerek genç bir eğitimcinin toplum nazarındaki saygınlığı ve kariyeri hedef alınmıştır. Buna karşılık, şikâyetçi Gamze Özbek tarafından ‘dolandırıldığını’ söyleyerek haberi yayınlatan Sabri Demirdöğen’in kimliği özellikle gizlenmiş, ‘İzmirli işadamı’ denilmekle yetinilmiştir. Oysa haber metninin yarısından fazlasında açıklamalarına yer verilen Sabri Demirdöğen, savcılıklara yaptığı suç duyurularında kendisinin ‘Yeşilçam Prodüksiyon, Radyo 35, TV 35 ve SADEV Vakfı gibi kuruluşların kurucusu ve yöneticisi’ olduğunu belirtmiştir. Şikâyet edilen bu bilgilere vakıftır, zira suç duyurusu ve icra takibi evrakı elindedir. Dolandırıldığını iddia eden, dolandırdığı iddia edilenden daha ünlüdür, kamusal ilgi bakımından haberde kimlik yazılacaksa asıl onun kimliği yazılmalıdır.

Haberde, Sabri Demirdöğen’in, Gamze Özbek ile ilişkisini; burs mu yardım mı olduğu tam anlaşılmayan paraları hangi beklentiyle verdiğini (ki şikâyetçi burs olarak verildiğini iddia ederek aylık ödemelere ilişkin dekont göndermiştir) detaylarıyla anlattığı üç sayfalık suç duyurusu dilekçesinin içeriğine özellikle yer verilmemiştir. Oysa gerek suç duyurusu, gerekse icra takibi belgelerinin içeriği, haberin tali unsuru olarak geçiştirilemeyecek kadar önemlidir. Şikâyet edilen bu bilgileri habere kaymamış bilerek gizlemiştir.

Gazetecinin görevi, haberlerine konu olayı araştırmak; ulaştığı gerçeği saklamadan, bozmadan ve çarpıtmadan olduğu gibi aktarmaktır. Şikâyet edilen haber ise şikâyetçi hakkındaki iddialar kesin gerçekmiş gibi sunularak onun ‘suçlu’ olduğu algısını yaratmak üzere kurgulanmış; hakkında yargıya başvuran kişinin kimliği ise kasıtlı olarak gizlenmiştir. Gazetecinin sadece yazdıkları değil; bildiği ve elinde belgesi olduğu halde gerçeği saklayıp yazmaması da etik ihlalidir.

Açıklanan bu nedenlerle şikâyet konusu “Eğitimciden akıllara zarar dolandırıcılık senaryosu” başlıklı haberde, Basın Meslek İlkeleri’nin “Kamusal bir görev olan gazetecilik ahlaka aykırı özel amaç ve çıkarlara alet edilemez. Gazeteci halkın haber alma ve gerçekleri öğrenme hakkını gözetir” şeklindeki 3’üncü;“Suçlu olduğu yargı kararıyla belirlenmedikçe hiçbir kimse suçlu ilan edilemez şeklindeki 9’uncu;“Yasaların suç saydığı eylemler, gerçek olduğuna inandırıcı makul nedenler bulunmadıkça kimseye atfedilemez” şeklindeki 10’uncu maddelerinin ihlal edildiği kanaatindeyiz. Şikâyet edilen hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin 3 maddesini ihlalden ‘UYARI’ kararı alınmasını öneririz.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ :

Basın Konseyi Yüksek Kurulu, 24 Kasım2021 tarihinde pandemi koşulları nedeniyle video konferansla yaptığı toplantıda, şikâyet başvurusunu görüşmüştür.

Genel Sekreterlik raporunun okunmasının ardından Yüksek Kurul, toplantıya katılma talebinde bulunan şikâyetçi Gamze Özbek’i video konferansla toplantıya davet edip dinlemiştir. Şikâyet başvurusundaki iddialarını tekrarlayan Gamze Özbek, bu haberin hakkında ‘dolandırıcılık’ iddiasında bulunan kişinin siparişiyle yazdırıldığını ve şikâyet edilen Kevser Yaz’ın bu kişinin eski çalışanı olduğunu söylemiştir. Habere konu olan suç duyurularıyla ilgili hakkında hiçbir hukuki işlem yapılmadığı ve ifadesinin bile alınmadığı halde ‘dolandırıcı’ ilan edildiğini savunan şikâyetçi, “Haberi siparişle yazdıran kişi bana ‘Yanıma gelmezsen seni basına vereceğim’ diye tehdit ediyordu. Bir dönem kendisiyle çalışan Kevser Yaz’a haberi yazdırdı. O kişi hakkında şikâyetçi oldum, yaklaşmama kararı aldırdım. Haberde hakkımdaki suçlamalar asılsızdır” demiştir.

Şikâyetçinin açıklamalarını tamamlayıp toplantıdan ayrılmasının ardından Yüksek Kurul, dosyanın müzakeresine geçmiştir.

Söz alan üyeler öncelikle, haberde etik ihlali olduğuna ilişkin Genel Sekreterlik raporunda belirtilen görüşe katıldıklarını, ancak hem ihlal edilen maddelerin hem ‘uyarı’ kararı alınması önerisinin yetersiz olduğunu dile getirmiştir. Haberin ısmarlama yapıldığı, şikâyetçi hakkındaki iddialar kesin gerçekmiş gibi sunulduğu, şikâyetçinin ‘suçlu’ olduğu algısını yaratmak üzere haberin kurgulandığı görüşünde ittifak eden üyeler, ayrıca haber yapılırken şikâyetçinin görüşüne başvurulmamış olmasının etik ihlali olduğunu belirtmişlerdir. Genel Sekreterlik teklifindeki ihlal edildiği belirtilen Basın Meslek İlkeleri’nin 3, 9 ve 10’uncu maddelerinin yanında 4, 6 ve 12’nci maddelerin de eklenmesi, ayrıca ‘kınama’ kararı alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Müzakerenin tamamlanmasının ardından oylamaya geçen Yüksek Kurul, şikâyet konusu yayında Basın Meslek İlkeleri’nin “Kamusal bir görev olan gazetecilik, ahlaka aykırı özel amaç ve çıkarlara alet edilemez. Gazeteci halkın haber alma ve gerçekleri öğrenme hakkını gözetir” şeklindeki 3’üncü;

Kişileri ve kuruluşları, eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilemez” şeklindeki 4’üncü;

Soruşturulması gazetecilik olanakları içinde bulunan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanamaz” şeklindeki 6’ncı;

Suçlu olduğu yargı kararıyla belirlenmedikçe kimse suçlu ilan edilemez” şeklindeki 9’uncu;

Yasaların suç saydığı eylemler, gerçek olduğuna inandırıcı makul nedenler bulunmadıkça kimseye atfedilemez” şeklindeki 10’uncu;

Gazeteci görevini, taşıdığı sıfatın saygınlığına gölge düşürebilecek yöntem ve tutumlarla yapmaktan sakınır” şeklindeki 12’nci maddelerinin ihlal edildiğini OY BİRLİĞİ ile saptamıştır.

SONUÇ: Yüksek Kurul, şikâyet edilen ajansyaz.com internet sitesinin Genel Yayın Yönetmeni Kevser Yüz hakkında Basın Meslek İlkeleri’nin 6 maddesini ihlalden OYBİRLİĞİ ile KINAMA kararı vermiştir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*